BESLENMENİN ÖNEMİ

Beslenme, büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. Yaşamın her döneminde sağlığın temelini oluşturan beslenme, insanın büyümesi, gelişmesi, fizyolojik işlevlerini sürdürmesi ve sağlıklı olarak uzun süre yaşaması için gereklidir. Beslenme hiçbir zaman karın doyurmak anlamına gelmez. Sağlıklı beslenmek için vücudun ihtiyacı olan besin maddelerinin hepsinden ve yeterli miktarda alınması gerekmektedir. Sağlıklı büyüme, gelişme ve özellikle zeka gelişimi için yeterli ve dengeli beslenme şarttır. Beslenme dokuların yenilenmesini ve bağışıklık sisteminin sağlıklı olarak çalışmasını sağlar. Yaş, cinsiyet, aktivite, genetik ve fizyolojik özellikler ve hastalık durumu, alınması gereken besin öğeleri miktarını etkiler. Bu yüzden beslenme bireye özgü planlanmalıdır.

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

Vücudun ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin vücudun ihtiyaç duyduğu oranda tüketilmesine dengeli beslenme denir. Yeterli ve dengeli beslenme, bedenen, aklen, ruhen ve sosyal yönden gelişmiş bireylerin sağlıklı ve üretken toplumların temelini oluşturur. İnsan vücudu çeşitli protein, vitamin, mineraller, karbonhidrat, yağ ve su gibi besin gruplarına ihtiyaç duyar. Bu besin öğelerinin her biri farklı oranlarda vücudun ihtiyaç listesindedir. İhtiyacımız olandan az besin alınması halinde yetersiz beslenme durumu ile karşı karşıya kalınır. İhtiyaçtan fazla tüketilmesi ise aşırı beslenme durumu ile sonuçlanır. Alınan fazla besinler yağa dönüşerek vücutta depolanır. Bu durum ise şişmanlık ile sonuçlanır. Bunun yanı sıra sadece yeterli beslenmek yetmez. Yeterli beslenirken dengeli beslenmemiz de gerekir. Dengeli beslenmek için vücudunuzun ihtiyacı olan enerjiyi tek bir besinle değil, vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan besin öğelerinin her birinden yeterli miktarda alıyor olmanız gerekir.

Yetersiz ve dengesiz beslenme vücut direncini azalttığından hastalıklara yakalanma olasılığı artmakta ve hastalıklar daha ağır seyretmektedir. Aynı zamanda bu olgu iş yaşamında verimlilik ve üretkenlikte de önemli rol oynar.

2005 yılında yenilenen besin piramidi doğru, dengeli ve yeterli beslenme kavramlarını açık şekilde açıkladığı gibi eski piramitten farklı olarak fiziksel aktivitenin önemine de değinmiştir. Yeni piramit egzersiz ile beslenme alışkanlıklarımız arasında ciddi bir koordinasyon kurmamız gerektiğini vurgulamaktadır. Piramit de yer alan yelpaze şeklinde ve değişik renklerle ifade edilen besin gruplarının ise şeritlerin genişli ile orantılı olarak tüketilmesi istenmektedir. Sağlıklı ve kaliteli bir yaşamın doğru beslenme ve fiziksel aktiviteden geçtiğini unutmamamız gerekir.

1. Günde kaç öğün yiyorsunuz?
2 (1 Puan)
3 (3 Puan)
Daha Fazla (5 Puan)

2. Kahvaltıda genelde ne yersiniz?
Yulaf ezmesi, jambon, yumurta (3 Puan)
Ezme sürülmüş buğday ekmeği (5 Puan)
Kahvaltı yapmıyorum (1 Puan)

3. Günde kaç öğün yiyorsunuz?
Balık, Hindi ya da tavuk, şnitzel (sığır/dana eti) (4 Puan)
Patates, sebze, mısır, salata (5 Puan)
Sakatat, kızarmış şnitzel, sosis (0 Puan)

4. Ana yemeğinizde en fazla porsiyonu hangisi alıyor?
Et veya balık (1 Puan)
Aperatifler(Patates, pirinç, sebze, salata) (5 Puan)
Dengeli bir biçimde ikisinin karışımı (3 Puan)

5. Aslında hangi çeşit yağ kullanıyorsunuz?
Margarin, domuz yağı, Hindistan cevizi yağı (1 Puan)
Ayçiçeği yağı, mısırözü yağı (3 Puan)
Soğuk baskıda zeytinyağı, kabak tohumu yağı, (5 Puan)

6. Hangi sıklıkta balık yiyorsunuz?
Yılda 2 (1 Puan)
Ayda 2 (3 Puan)
Haftada 2 (5 Puan)

7. Hangi sıklıkla taze meyve yiyorsunuz?
Günde 1 (3 Puan)
Günde birkaç kere (5 Puan)
Her gün değil (1 Puan)

8. Günde ne kadar sıvı alıyorsunuz?
Üç bardak ya da geniş kupa (1 Puan)
6 bardak ya da geniş kupa (3 Puan)
Daha fazla (5 Puan)
 
9. Susadığınızda hangi içecekleri tercih ediyorsunuz?
Meyve suyu, limonata (3 Puan)
Çay, su, konsantre meyve suyu (5 Puan)
Kahve, bira (1 Puan)

10. Hangi sıklıkta yemeğinize tuz ekersiniz?
Seyrek (4 Puan)
Sıklıkla (1 Puan)
Hiç (4 Puan)

11. Sigara içmiyor musunuz?
Hayır (5 Puan)
Evet, günde 5 taneden fazla değil (3 Puan)
Evet, günde 5 taneden fazla (1 Puan)

12. Hangi sıklıkta egzersiz ya da spor yapıyorsunuz?
Düzenli (Haftada en az 2) (5 Puan)
Düzenli değil ama merdiven çıkma yürüyüş (3 Puan)
Çok nadir (1 Puan)

13. Hangi sıklıkta alkollü içecek alıyorsunuz?
Her gün (1 Puan)
Haftada 3–5 kez (3 Puan)
Özel durumlar hariç, asla (5 Puan)

14. Genellikle nasıl yemek yersiniz?
Koştururken (1 Puan)
Vakit ayırarak (6 Puan)
TV seyrederek (1 Puan)

15. Ne zaman yemek yersiniz?
Arkadaşlarımla birlikte (aç olmasam bile) (1 Puan)
Sadece aç olduğumda öğün saatlerinde (5 Puan)
TV seyrederken, okurken ve kızgın olduğumda (0 Puan)
    

DEĞERLENDİRME

65–80 puan: Tebrikler. Ne yediğinizin farkındasınız. Damar sertliği, kalp rahatsızlıkları ve diyabetik için uygun bir diyet pozitif etkide bulunabilir. Böyle devam edin ve kalbinizi sağlıklı diyetlere açık tutun.

40–65 puan: Beslenmeniz hayatınızın önemli bir bölümü. Gelişmesi sizin elinizde. Daha fazla meyve, sebze ve buğday ürünleri yemeye çalışın. Yağ konusundaki seçimleriniz kolesterol seviyenizi yükseltecektir. Ana yemeğe gelince, et yerine sebzeyi tercih edin.

40- daha az: Beslenmenizi gerçekten hiç düşünmüyorsunuz. Bir sürü durum yanlış beslenmeden kaynaklanır. Fakat şu anda harekete geçebilirsiniz. Yeme alışkanlıklarınızı bu kitapta tavsiye edilenlere göre değiştirin.
Sağlığınızı koruyarak kilo vermek ve ulaşılan hedef kilonuzu korumak her zaman mümkündür. Yapılan klinik çalışmalarda, şişmanlığa genetik yatkınlığı olanların, hayatı boyunca yanlış diyet uygulamalarında bulunanların ve çocukluğunda şişman olanların da doğru programlarla mutlaka kilo verebileceği gösterilmiştir.

• Uygulanan beslenme programı kişinin gereksinimlerini karşılayacak şekilde kişiye özel olarak belirlenmelidir.
• Yeterli ve dengeli beslenmeyi yaşam biçimi haline getiren beslenme programları başarılıdır. Bu nedenle, uygulanan program, kişiye var olan kötü beslenme alışkanlıkları yerine doğru beslenme alışkanlıkları kazandırmalıdır.
• Uzun sürede kilo vermeyi sağlayarak verilen kilonun kalıcı olduğu beslenme programları başarılıdır.

YORK TESTİ (Gıda İntolerans Testi)

York Testi Nedir?

York Testi, hangi gıda veya gıdalara karşı intoleransınız olduğunu hemen öğrenebileceğiniz bir kan testidir. Masum görünen, hatta faydalı olduğunu düşündüğünüz birçok yiyecek aslında size zarar vererek, obeziteye, sürekli yorgun ve halsiz hissetmenize ve yıllarca süren hastalıklara sebep olabilir. Gıda intoleransı insan nüfusunun neredeyse yarısını tehdit eden bir sağlık problemidir.

YORK Testi, parmak ucundan kan alınarak, insan kanında intolerans geliştiren gıdaların meydana getirdiği IgG antikor seviyelerini Elisa yöntemi ile tespit eden bir testtir. Doğruluk oranı oldukça yüksek olup hızlı sonuç vermektedir. Test sonrası, gıda intoleransı tespit edilirse çıkan sonuca göre hastaya ‘kişisel’ beslenme planı oluşturulur.
Yoktest, 25 yıllık tecrübesi ile, dünyaca ünlü tedavi kuruluşu ‘Allergy UK’ tarafından onaylanan ve desteklenen dünya genelinde faaliyet gösteren bir kuruluştur. Alınan kan örnekleri İngiltere’ de ki Yorktest laboratuarlarında değerlendirilir ve sonuçlar 2 hafta sonra bize iletilir. Gelen rapor doğrultusunda beslenme programınız düzenlenmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’ ne göre dünya nüfusunun yarısında Gıda İntoleransı bulunmaktadır. 1 milyar insanda tanısı konmuş Gıda İntoleransı vardır ve WHO, bu rakamın 2015’ de 2,5 milyara ulaşacağını öngörmektedir (WHO, June 2006).  21.yüzyılda yapılan bilimsel araştırmalar göstermiştir ki eskiden sebebi bilinmeyen ve tedavisi olmayan birçok hastalığın temelinde Gıda İntoleransı yatmaktadır.

York Testi’ ni uygulamış olan 2.500 hasta arasında yapılan anket sonuçları değerlendirildiğinde;