Posttravmatik Stress Bozukluğu
Travma; bireyde fizyolojik ve psikolojik sıkıntıya yol açan ani bir olaydır. Travmaya yol açan olayların başlıcaları trafik kazası, deprem, taciz, tecavüz, savaş, ani ölümler, terör saldırılarıdır. Bu olaylar fiziksel, duygusal, zihinsel ve davranışsal olarak zarar veren olaylardır.
İnsanlar travmaya maruz kalınca önce şok yaşar, travmatik olayı yaşadığına inanamaz, kabullenmez ve inkâr eder. Olayın varlığını kabul etmekle birlikte çaresizlik, umutsuzluk, yoğun bir kayıp duygusu, suçluluk, öfke gibi duygular yaşar. Çökkünlük ve keder bu duygulara eşlik eder. Bu duygulara davranışlarında da aşırılıklar ya da yetersizlikler dikkati çeker.(öfke patlamaları, dikkatsizlik, unutkanlık) Sürekli olayı düşünmekte, rüyalarında görmekte ve olayı tekrar yaşamaktadır. Devamlı tedirgin, huzursuz bir ruh halindedir ve ani bir hareket ya da sesle irkilir. Günlük yaşamında travmanın etkisi belirgin şekilde görülür. Kişinin güven duygusunun derinden sarstığı için kaygılı ve panik haldedir. Bazen kısa süreli unutmalar da yaşanır. Kişi olayı ya da olayla ilgili detayları hatırlayamadığını ifade eder. Dikkatini bir konuya odaklamada zorluk çeker, kafası karışıktır ve basit bir şeyi bile unutabilir. Yorgun, bitkin ya da fazla hareketli olabilir. Uyku ve yeme düzeninde bozulmalar yaşar. Baş ağrısı, mide bulantısı gibi fiziksel yakınmaları artar.
Travma ile ilgili tepkilerin posttravmatik stres bozukluğu olarak tanılanması için an az 1 ay sürmesi ve kişiyi belirgin bir sıkıntıya ya da toplumsal, mesleki alanlarda ya da günlük etkinliklerde bozulmaya neden olması gerekir. Travmanın etkileri 3 aydan daha az sürerse akut 3 aydan uzun sürmüşse kronik, travmadan 6 ay sonra başlamışsa gecikmiş başlangıçlı posttravmatik stres bozukluğu olarak nitelendirilir. (DSM4)
Bu bozukluğun toplumda görülme sıklığı değişkenlik gösterir. DSM’ göre oranı %3 ile X arasında değişkenlik gösterir.
Posttravmatik Stres Bozukluğunun Tedavisinde psikoterapi ve ilaçlar kullanılır. Psikoterpide; bilgilendirme, anlama, normalleştirme ve baş etme yollarını bulma gibi aşamalardan geçilir.
